MESLEĞİN OLİMPİYATLARI

MESLEĞİN OLİMPİYATLARI

Olimpiyatlar, dünya çapında yapılan geniş kapsamlı organizasyonlardır. Bütün sporcularının katılma hedef ve hayali olan her dört yılda farklı bir ülkede yapılan dünyanın en büyük spor festivaline milyonlarca insan katılmakta ve izlemektedir. Yarışması yapılan sporun zirvesinde olanların seçildiği bu organizasyonun ülkesinde olması için ülkeler arasında adeta ayrı bir yarış vardır. Bu etkinliğin bir ülkede yapılması o ülke için ciddi bir tanıtım imkânı ve ekonomik hareketlilik sağlamaktadır.

Mesleki eğitim için de benzer şekilde Avrupa ve Dünya Beceri Yarışmaları (Euroskills ve Worldskills) düzenlenmektedir. Sonu tekli rakamla biten her iki yılda bir farklı bir ülkede yapılmakta olan dünya beceri yarışmaları, 2019 yılında Kazakistan’ın başkenti Kazan’da yapılacaktır. WorldSkills dünyanın en prestijli yarışmalarından biri sayılmaktadır. 1946 yılında İspanya’da kurulan halen Merkezi Amsterdam'da bulunan Worldskills International (WSI) eğitim organizasyonu tarafından denetlenen yarışmalar kar amacı gütmeyen bir organizasyondur. 80 ülkenin 42’si bakanlık düzeyinde üyeyle temsil edilmektedir.  İlk yarışma da 1947 yılında 4 bin çırağın katılımıyla başlamıştır. Gençleri, aileleri, öğretmenleri, yeniden canlanmayı bekleyen sektörleri ve işverenleri özendirme ve etkili bir mesleki eğitim sistemi geliştirmek amacıyla kurulmuştur.

Bu organizasyon tanıtım ve yarışmalar yoluyla gençlere mesleki beceriye yönelim ve mükemmeliyete ulaşmak için ilham vermeyi, küresel eğitim standartları, kıyaslama sistemleri ve sektörel katılım yoluyla mesleki becerileri geliştirmeyi, sektör hükümet ve eğitimcileri işbirliği ve araştırma yoluyla etkileyerek küresel bir beceri platformu oluşturmayı prensip edinmiştir. Organizasyon, mesleki eğitimin imajını yükseltmek, kariyer gelişimi, eğitim ve staj, uluslararası işbirliği ve kalkınma, araştırma, mesleki beceri yarışmaları faaliyetlerini yürütmektedir.

 18–22 yaş arasındaki gençlerin katılabildiği yarışmalarda inşaat, endüstriyel üretim, yaratıcılık ve tasarım, hizmetler sektörü, bilgi ve iletişim teknolojileri, sivil taşıma hizmeti alanlarında elliden fazla yetkinlikte yarışmalar düzenlenmektedir. Uluslararası düzey ve formdaki bu etkinliklerde şampiyon olmak tanınmak ve yarışmak isteyen mesleğin ustaları önce ülkelerinde kendi aralarında yarışmaktadırlar. Gençler, gösterdikleri bu çabayla mesleki çalışma standartlarını yükseltmek ve mesleklerini tanıtıp yaygınlaştırmaya çalışmaktadırlar. Yarışacak gençlere, seçtikleri mesleki yetkinlik alanlarında ilerleme, düzenli olarak kendi güçlerini kanıtlama ve sergileme, farklı ülke gençleri arasında mesleki iletişim kurulmasına da imkânı tanınmaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı koordinatörlüğünde ve İstanbul Ticaret Odasının ana sponsorluğunda 2010 yılında İstanbul Fuar Merkezinde düzenlenen Türkiye Ulusal Mesleki Beceri Yarışması, (SkillsTürkiye)  aşçılık ve servis, ayakkabıcılık, çiçekçilik, çoklu medya yayını, elektronik, hareketli robotlar, hasta bakımı, kuaförlük, kuyumculuk, mekatronik, nalbantlık ve hafif araç tamiri olmak üzere 12 dalda yapılmıştır. Ertesi yıl ikinci olarak Ankara ANFA Fuar Merkezinde 24 - 30 Mayıs tarihleri arasında 8 alanda 88 yarışmacının katıldığı “2011 Türkiye Ulusal Beceri Yarışması” düzenlenmiştir. İyi bir başlangıç olarak kalan bu yarışma sürdürülememiştir. Ülkemizden gençler ilk kez, 2008 yılında Avrupa Beceri Yarışmalarına 2009 yılında da Dünya Beceri Yarışmalarına katılmıştır.  Toplamda 2 Euroskills ve 3 Worldskills yarışmasına düşük düzeyde katılım sağlanmıştır. Ancak yarışmalara düzenli olarak her iki yılda bir katılım sağlanamamıştır. Bunun birinci nedeni yetkili bir sivil toplum örgütünün devlet kurumunun veya sektör temsilcisi bir organizasyonun olmayışı ikincisi ise ciddi bir bütçeye ihtiyaç duyulmasıdır. 

Worldskills üyesi dünya ülkeleri bu işi oldukça ciddiye almaktadır. Bu yarışmayı ülkelerinin ve ülkelerinde faaliyet gösteren dünya devi markaların tanıtılması için bir fırsat olarak görmektedirler. Farklı bir uygulama örneği olarak Güney Koreli gençler, Dünya Beceri Olimpiyatlarında birinci olup askerlikten muaf tutulmakla ayrıca ödüllendirilmektedir.

Global firmaların ülkemizdeki fabrikalarında çalışanlar arasında yapılan yarışmalar sonucunda dereceye girenler yurtdışında aynı yarışmaların dünya ölçeğinde ancak sadece o firmanın markası ve ürünü olan örneğin otomobili üzerinde yarışmaktadırlar. Çalışanların iş süreçlerinde daha verimli olmalarını sağlamak üzere başlatılan yarışmalar bunun yanında ayrıca motivasyon artışı ve aidiyet duygusu pekiştirmeye katkı sağlamaktadır. Yarışmalarda el becerilerinin önemine dikkat çekilmektedir. Yarışmalar katılanları ve izleyicileri bir yandan eğlendirirken diğer yandan da eğitime yönelik yeni bilgiler ve yetkinlikler kazandırmaktadır. Ödül törenlerinde firmanın en üst düzeyde yetkilisinden ödül almak çalışanlar için önemli bir duygudur. Sporcuların yaptığı gibi beceri yarışmalarına da katılacak olanlar aylar önceden hazırlanmaya ve antrenmanlar yapmaya başlamaktadırlar. Yarışmacılar, belli bir zamanda, gerçek araç gereç ve malzemeler kullanarak, belirlenen bir işi, planlanan şekilde, herkesin gözü önünde canlı performansla kendi beceri, sanat ve ustalığını da göstererek tamamlamak zorundadır.

Bir an en çok rağbet edilen futbolda liglerin veya otomobil yarışlarının olmadığını düşünelim. Herkes yerelde kendi arasında oynasa bu kadar yaygınlaşır ve talep görür müydü? Bu yarışmalar sektörün önemli temsilcilerinin de ilgisini çekmektedir. Ciddi masraflar gerektiren bu yarışmaların sponsorlara ve desteğe ihtiyacı bulunmaktadır. Belki de ne yetenekli gençlerimiz böyle bir imkân sağlanmadığı için keşfedilememiş ve ülkemizin değerli meslek insanları kendi çapında kalmışlardır.

Yarışmaya katılarak mesleği ve kariyeri açısından ülkesini temsil etmek her genç için çok önemli bir başarı olacaktır. Bu yarışmalar, derece yapan gençler için üniversite diplomasından daha fazla sektörde karşılık ve itibar görebileceği bir rekora sahiptir. Ancak ülkemizde düzenli bu tür bir yarışma olmadığı ve yurtdışına yarışmacı gönderemediğimiz için bilinmemekte ve henüz bu derecede bir itibara ulaşılamamıştır. Hatta ciddi ücretlerle firmaların bu tür yarışmacıları takımlarına transfer almaları da söz konusu olabilir.

Türkiye'de Mesleki Eğitim Sistemi'nin geliştirilmesi, her sektörde, yerli ve milli büyük projelerde ihtiyaç duyduğumuz nitelikli yeteneklerin keşfedilmesi ve yetiştirilmesi için bu tür organizasyonların düzenli olarak gerçekleştirilmesi önemlidir. Bu konuda vakit kaybetmeden mesleki eğitim için de “milli olimpiyat komitesi” kurulmalı ve çalışmalara başlamalıdır. Bu komite, Avrupa ve Dünya beceri yarışmalarında ülkemizi temsil edecek yarışmacı gençleri seçip hazırlamalıdır. Ayrıca bu organizasyona ev sahipliği yapabilmek için diğer ülkelerdeki organizasyonlar içinde görev alarak tecrübe kazanılmalıdır.

Milli Eğitim Bakanlığınca geçmiş yıllarda dünya beceri yarışmaları formatında olmasa bile Proje Tabanlı Beceri yarışması, Ulusal ve Uluslararası Robot Yarışması, Halil Kaya GEDİK Kaynakçılık Beceri Yarışması adıyla değişik yarışmalar yapılmış bazılar hala devam etmektedir. Bunların sektörel olarak sayılarını, formatını ve takvimini Avrupa ve Dünya beceri yarışmalarına yaklaştırmak ve dereceye giren gençlerle devlet desteğiyle bu yarışmalara katılmalıyız. Ülkemizdeki global markaların CEO’larını Bakanımız bir araya getirerek her birini her yarışmada dönüşümlü değiştirerek iştigal ettiği konuyla ilgili yarışmanın resmi sponsoru ilan etmelidir. Bu ülkede faaliyet gösteren ve kazanç temin eden firmaların eğitimde dünya çapında böyle ciddi bir organizasyona destek olmaktan uzak duracağını sanmıyorum.