Mesleki
ve Teknik Anadolu Liseleri (MTAL) halkın kullandığı isimle meslek liseleri de
son yapılan değişiklikle liselere giriş sınav sisteminden daha önceki
değişikliklerde olduğu gibi yine olumsuz etkilendi. Geçen yıllara göre meslek
liselerine başvuran ve yerleşen öğrenci sayısında azalma oldu. Öğrenciler daha
çok adreslerine yakın sınavsız Anadolu liselerini tercih ettiler. Hatta daha
sonra nakil başvurularında da meslek lisesinden epey bir öğrenci Anadolu liselerine
nakil başvurusu yaparak geçiş yapmıştır. Buna rağmen nitelik okul olarak kabul
edilen proje okullarından bir kısmı da meslek liseleriydi. Peki neden sınırlı
sayıda yüzde % 10 luk dilimden öğrenci alan okullar arasına meslek liselerinin
de bazıları dahil edildi.
Sınavla
öğrenci alacak okulların kontenjan sayısı 126 bin 510, yerleşen toplam öğrenci
125 bin 900 öğrencidir. Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerini seçip toplam
yerleşen öğrenci sayısı 14.458 öğrenci, yerleşenler içindeki oranı % 11,48, yerleşenlerin 13.597’ü devlet
okullarına, yerleşme oranı ise % 94,04, özel MTAL’ne yerleşen öğrenci sayısı 861öğrenci,
yerleşen öğrencilere oranı ise % 5,96 tir. Sınavla öğrenci alan okullara dahil
edilen meslek liselerinde bu öğrencilerin takip edeceği eğitim programının kısa
hikayesini ve özelliklerini inceleyelim.
Meslek
lisesi içinde Anadolu Meslek (AMP) ve Anadolu Teknik (ATP) adıyla iki program
türü bulunmaktadır. Dünyada sanayi ve teknolojik alanda meydana gelen hızlı
gelişmeleri takip edebilen ve mesleğinde uygulayabilecek yabancı dil bilen
teknik insan gücü yetiştirmek için 1982-83 öğretim yılında Anadolu Meslek
Lisesi (AML) ve 1983-84 yılında Anadolu Teknik Lisesi (ATL) hazırlık sınıfı
olan okullar olarak açılmışlardır. Okul isimlerinin değişiminden önce bu
programlar aynı çatı altında farklı okul gibi işlem görmekteydi. TEOG sınavı
döneminde meslek lisesi tercih eden tüm öğrenciler 9. Sınıfta AML programında
birlikte okuyup 10. Sınıfa geçerken ya AML’den alan tercihi ya da ATL ile
birlikte alan tercihinde bulunuyorlardı. Şimdiki değişen liseye giriş sistemine
göre ATL programları bölgeler bazında planlanıp sayıları oldukça azaltıldı ve
bulunduğu okulu nitelikli okul haline getirdi. Listeye alınan okullardaki bu
programlara en fazla 3 sınıf 90 kişilik kontenjan verildi. Yani artık teknik
lise okumak eskisi kadar kolay değil isteyenler merkezi sınava girip yeterli
puanı alarak tercihte bulunmak zorundadır. Bu durum “Ortaöğretim Kurumları
Yönetmeliğinin” 30. ve 31 maddelerinde düzenlenmiştir.
Anadolu
Teknik Programında ne özellik var ki nitelikli proje okullarla birlikte aynı
sınavla öğrenci almaktadır. Bu soruya haftalık ders çizelgesi üzerinden
inceleme yaparak yorumda bulunmaya çalışalım. MTAL içinde yer alan ATP Fen
Lisesi programıyla bazı farklar olsa da çok benzerlik göstermektedir. Anadolu
Teknik Programında 9. Sınıfta 33 saat ortak genel kültür dersleri, 2 saat alan
dersi, 4 saat seçmeli ders, 1 saat rehberlik ve yönlendirme dersi olmak üzere
toplam 40 saat ders bulunmaktadır.
10.
Sınıfta 29 saat ortak genel kültür dersleri, 14 saat alan dersi, 1 saat seçmeli
ders, toplam 44 saat ders bulunmaktadır. 11. Sınıfta 29 saat ortak genel kültür
dersleri, 12 saat alan dersi, 3 saat seçmeli ders toplam 44 saat ders
bulunmaktadır. 12. Sınıfta 25 saat ortak genel kültür dersleri, 16 saat alan
dersi, 2 saat seçmeli ders, 1 saat rehberlik ve yönlendirme toplam 44 saat ders
bulunmaktadır.
Fen
Lisesi haftalık ders çizelgesinde Anadolu Teknik Programında olmayıp var olan
bunun ötesinde ne farklar var bakalım. Dört yıl boyunca 2’şer saatlik ikinci
yabancı dil dersi, 2’şer saatlik 9. ve 10 da bilgisayar bilimi dersi, ilk üç
yıl seçmeli ders 3, son yıl 4 saat olmak üzere tüm sınıflarda haftalık toplam
40 saat ders var. Görsel sanatlar ve müzik dersi 10. Sınıfta 2 saat fazladan yer
almaktadır. 11. Sınıfta 2 saat tarih, 11.
ve 12. Sınıfta 4 saat biyoloji, 11. Sınıfta 2 saat felsefe dersi son sınıfta 2
saat beden eğitimi ve spor dersi fazladan yer almaktadır.
Her
iki program arasında fark MTAL/ATL’de ikinci yabancı dil, bilgisayar bilimi dersleri
hiç yok, tarih 11. sınıfta, biyoloji 11. ve 12. Sınıfta yok, seçmeli ders
saati, görsel sanatlar ve müzik, beden eğitimi ve spor ilk yıl hariç İngilizce
2’şer saat daha az, ilk yıl hariç ATL’
de haftalık ders yükü 4’er saat daha fazla olduğu görülmektedir. Seçmeli
derslerle birlikte genel kültür dersi farkı 9. Sınıfta 4 saat, 10. Sınıfta 8
saat, 11. Sınıfta 6 saat, 12. Sınıfta 12 saat daha azdır. ATP ile Anadolu
Lisesi (AL) haftalık ders saati karşılaştırıldığından kabaca 11. Onsekiz saat
ve 12. sınıfta 20 saat seçmeli genel kültür dersleriyle AL lehine fazla olduğu
görülmektedir. Meslek liselerinde bu program uygulanmaya başladığında yok
denecek kadar az olan ders sayısı ve süresi farkının zaman içinde Fen Liseleri
lehine değiştiği söylenebilir. Bu farkın ATP lehine ders saatlerini artırma
yoluyla kapatılması halinde muhtemelen bu öğrencilerin de başarı düzeyleri
artacaktır. Bu okulların kuruluş amaçları gözden geçirilerek verilmesi gereken
bir karar olmalıdır.
Bu
karşılaştırmayı okumadan kime sorsanız bu okul türlerinde çalışmayan
öğretmenlerimiz dahil arada daha ciddi farklar olduğunu söyleyecektir. Genel
kültür dersleri haftalık daha az olduğunu gözden kaçırmadan temelde ana
hatlarıyla program aynı gibi görünüyor. Peki bu iki okul ve programın
öğrencilerin başarı durumlarına bakıldığında fark tabii ki fen lisesi
mezunlarının üniversite sınavlarındaki başarısı ve lisansa yerleşme oranı daha
fazladır. Bu şaşırtıcı bir durum mudur? Bence hayır. Zira bu öğrenciler
ilköğretim boyunca ve sınavda aldıkları puanlarla hazır bulunuşluk açısından
farklı akademik durumdadırlar. Kendileri, aileleri ve öğretmenleri olarak
güdüleme, motivasyonla hedef ve ideale bağlı çabanın da bunda etkili olduğu
söylenebilir.
Bana
göre ATP programında okuyan öğrencilerin teknisyen unvanıyla sektörde öncelikle
istihdam edilmelidir. Ancak AML programında olduğu gibi son yıl işletmede beceri
eğitimine gitmiyor olmaları bir eksiklik olarak görülmelidir. Yükseköğretime
devamında ise MYO’lara nitelikle öğrenci olarak sınavsız kabul edilmesi ve
aralarından kendilerini akademik olarak geliştiren öğrencilerin teknik
fakültelere giderek atölye meslek dersi öğretmeni, uygulamalı mühendis veya
alanını iyi bilen akademisyen olarak kariyerlerine devam etmelidir.
Meslek
liselerinin yüzde doksan üzerindeki çoğunluğu AMP olarak yapılandırılarak ATP’ye
geçişin önü kapanmıştır. Meslek lisesi öğrencilerinin ÖSYM sınav başarıları
gözönüne alındığında nitelikli becerikli mesleğini iyi bilen üretken usta
diyebileceğimiz operatör yada hizmet sunan kişiler olmak dışında tercihleri
yoktur. Mezuniyetinde sahip olunan belge yada diplomalar belki işe başvuru ve
mülakat hakkı sağlar ancak işe girmek ve işte kalmak için kendisinden beklenen
yetenekleri sergilemek zorundadır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder